Zacharia 4 de gouden kandelaar en de twee olijfbomen

In de eerdere hoofdstukken van Zacharia hebben we gezien hoe God een onvoorwaardelijk heil wil bewerken voor zijn uitverkoren volk Israël, waarvan Hij in hoofdstuk 2:12 zegt: ‘Wie aan mijn volk komt, komt aan mijn oogappel!

God openbaart dat in visioenen. Het gaat hier over de bouw van de tweede tempel, na de ballingschap, door medewerking van de heidense koning Kores, waarover we in het boek Ezra kunnen lezen.
In die visioenen is sprake van een engel die de woorden van God vertolkt aan Zacharia. Tussen de nachtgezichten door valt Zacharia blijkbaar in slaap. Maar hij wordt gewekt:

1 De engel die met mij sprak kwam terug en wekte mij zoals je iemand wekt uit een diepe slaap.

 2 ‘Wat zie je?’ vroeg hij, en ik antwoordde: ‘Ik zie een lampenstandaard die helemaal van goud is, met een schaal erop, en op die schaal zijn zeven lampen bevestigd, zeven lampen met elk zeven tuitjes.

Dit doet ons denken aan de gouden kandelaar van Exodus 25. Aleen deze had geen schaal. Het goud duidt op de volmaaktheid en eeuwigheid.  Goud oxideert niet omdat er geen zuur in zit (te vergelijken met zuurdesem). Het maakt geen verbinding met zuurstof en daarom roest het niet. Goud wordt altijd symbolisch verbonden aan koningschap of priesterschap en dus geassocieerd met Yeshua de Hogepriester onder het nieuwe verbond in de orde van Melchizedek.  De lampen verwijzen naar het Licht, waarvan Yeshua zegt dat Hij het Licht van de Wereld is.

3 Daarnaast staan twee olijfbomen, één rechts en één links van de schaal. 4 Wat betekent dat, mijn heer? 5 ‘Weet je niet wat dat betekent?’ vroeg de engel die met mij sprak, en ik antwoordde: ‘Nee, heer.’

Uit de tabernakel kennen we ook niet het beeld van twee olijfbomen aan weerszijden van de kandelaar. Zacharia weet niet wat het betekent en vraagt dat dan ook aan de engel.

6 Toen zei hij: ‘Luister, dit zegt de HEER over Zerubbabel: Niet door eigen kracht of macht zal hij slagen – zegt de HEER van de hemelse machten – maar met de hulp van mijn geest. 7 Voor Zerubbabel verandert zelfs de hoogste berg in een vlakte; onder luid gejuich zal hij de gevelsteen aandragen.’

Hier horen we de bekende tekst

“niet door kracht, noch door geweld, maar door mijn Geest zal het geschieden”.  

Deze tekst wordt wel eens zo begrepen dat we zelf niets ter hand hoeven te nemen en maar lijdzaam moeten wachten op wat de Here doet. Dat is niet de bedoeling van deze tekst.

Er werd hard gewerkt om de tempel te herbouwen. Maar het moest wel gebeuren in een totaal vertrouwen op en in afhankelijkheid van God. Dan kan Gods Geest zijn werk doen. Er zullen zich zelfs grote moeilijkheden voordoen. Dat wordt hier weergegeven met “de hoogste berg”. Maar die moeilijkheden, vooral de tegenwerking van de Samaritanen, zullen van een hoge berg veranderen in een vlakte, daar waar men volledig op de Here vertrouwt. Waar Gods Geest – de olie die naar de kandelaar stroomt – in de mens werkt, zal datgene tot stand komen wat God voor ogen heeft staan.

Dit is dus de betekenis van wat in het visioen getoond wordt. De lamp brandt door olie en de olie is in de bijbel altijd het beeld van de Heilige Geest. Het lijkt erop dat die beide olijfbomen of –takken nodig zijn voor de voortdurende toevoer van olie. Deze olie wordt dan opgevangen in een schaal en via pijpjes naar de lampjes toegevoerd. Zerubbabel (zaad van Babylonië) was de kleinzoon van Jojachin , de laatste koning van Juda. (597) Hij was de zoon van Sealtiël. (Haggaï 1:12) Zerubbabel was een tijdlang stadhouder in Jeruzalem. De naam Zacharia betekent: Jahweh gedenkt! De naam Jozua in dit gedeelte verwijst overduidelijk naar Yeshua יְהוֹשֻׁעַ. Deze wordt in het Hebreeuws zelfs precies zo geschreven. 

De engel gaat voort om tot Zacharia te spreken:

 

8 Daarna richtte de HEER zich tot mij met de verzekering: 9 ‘Zerubbabel zal deze tempel eigenhandig voltooien, zoals hij hem eigenhandig heeft gegrondvest.’ Dan zullen jullie inzien dat de HEER van de hemelse machten mij naar jullie gezonden heeft. 10 Ook al hadden jullie in het begin geen vertrouwen in het werk, de ogen van de HEER zullen met welgevallen rusten op de gegraveerde steen in de handen van Zerubbabel. Die zeven lampen zijn de ogen van de HEER, die over de hele aarde rondgaan.

Zerubbabel zal gaan bouwen met het paslood in zijn handen, terwijl de ogen van God over de aarde gaan, zodat hij, de koningszoon uit het geslacht van Juda, vol vertrouwen kan doorwerken in de wetenschap dat Gods werk zal slagen. 

 

De hoeksteen, maar ook de benaming sluitsteen kunnen beiden vertaald worden uit het woord  הָרֹאשָׁה haroshah, wijst naar de Hoeksteen "die door de tempelbouwers in psalm 118 verachtelijk was een plaats ontzegd". Maar hier bij de tempelbouw krijgt deze gevelsteen met inscriptie de plaats die God ervoor bestemd had. De ogen van YHWH rusten op de handen van degenen die deze Steen, Yeshua HaMashiach, de rechtmatige plaats toekent. De Steen die de basis van het gebouw vormt. Die ook de basis van de geestelijke tempel vormt.  Het zou bovendien heen kunnen wijzen naar de letterlijke tempel zoals beschreven in Ezech. 40-48.

1 Petrus 2: 4 en kom naar Hem toe als naar een levende steen, die wel door de mensen verworpen is, maar bij God uitverkoren en kostbaar, 5 dan wordt u ook zelf, als levende stenen, gebouwd tot een geestelijk huis, tot een heilig priesterschap, om geestelijke offers te brengen, die God welgevallig zijn door Jezus Christus. 6 Daarom staat er in de Schrift: Zie, Ik leg in Sion een hoeksteen die uitverkoren en kostbaar is; en: Wie in Hem gelooft, zal niet beschaamd worden. 7 Voor u dan, die gelooft, is Hij kostbaar; maar voor de ongehoorzamen geldt: De steen die de bouwers verworpen hebben, die is de hoeksteen geworden, en een steen des aanstoots en een struikelblok; 8 voor hen namelijk die zich aan het Woord stoten, door ongehoorzaam te zijn, waartoe zij ook bestemd zijn.

 

Zacharia wil weten wat het beeld van die olijftakken betekent.....

11 Vervolgens vroeg ik aan de engel: ‘En die twee olijfbomen links en rechts van de lampenstandaard, wat betekenen die?’ 12 En ik voegde eraan toe: ‘Wat betekenen die twee olijftakken waaruit door twee gouden buisjes de gouden olie vloeit?’ 13 ‘Weet je dat niet?’ vroeg hij. ‘Nee, heer,’ antwoordde ik, 14 en hij zei: ‘Dat zijn de twee gezalfden, die naast de Heer van de hele aarde staan.

 

Het gaat hier over twee gezalfden. In Israël werden zowel de koningen als de priesters gezalfd. We kunnen dus denken aan een koning en een priester. Dat zijn dus priester Jozua en koning Zerubbabel. Zij zijn degenen die de verantwoordelijkheid hebben om de olie naar de kandelaar toe te voeren. Dat betekent dus dat zij instrumenten van de Heilige Geest zijn. Het feit dat zij naast de Heer van de hele aarde staan geeft aan dat daar de bron van de olie aan is ontleend.

Uit de beschrijving blijkt dat het hier niet ging om hele bomen, maar twee olijftakken van de bomen, die symbool staan voor koninklijke en priesterlijke ambten. Een koning mocht geen priesterambt bekleden onder het Levitische priesterschap. Maar deze samenwerking is een prachtig beeld van de komende Messias (= Gezalfde) in Wie deze beiden ambten verenigd zijn, naar de orde van Melchizedek.

Het hele hoofdstuk verwijst ook naar de kandelaar in Openbaring 1. De zeven gemeenten die model staan voor de Nieuw Testamentische gemeenten. De twee gezalfden verwijzen eveneens naar Openbaring 11, namelijk waar gesproken wordt over de twee getuigen, die zullen profeteren en prediken in Jeruzalem.

Openbaring 1:12 En ik keerde mij om, om de stem te zien die met mij had gesproken. En toen ik mij had omgekeerd, zag ik zeven gouden kandelaren. 13 En te midden van de zeven kandelaren zag ik Iemand Die op de Zoon des mensen leek, gekleed in een gewaad tot op de voeten, en op de borst omgord met een gouden gordel;

Openbaring 11:3,4 En Ik zal Mijn twee getuigen macht geven, en zij zullen profeteren duizend twee honderd zestig dagen, met zakken bekleed. Deze twee zijn de twee olijfbomen, en de twee kandelaren, die voor de God der aarde staan.

 

De tempel die in Zacharia 4 wordt bedoeld staat "geestelijk" model voor de derde tempel. Zerubbabel en Jozua zijn voorafbeeldingen van deze twee getuigen. De prediking van de twee getuigen zal eveneens plaatsvinden in Jeruzalem.
De profetie van Zacharia heeft dus zeker ook betrekking op de eindtijd: de tijd waarin wij leven.

De prediking van de twee getuigen uit Openbaring (waarvan ik geloof dat het Mozes en Elia zullen zijn, gezien de tekenen die zij zullen doen) zal plaatsvinden in de 70e week van Daniel, zij zullen gedurende 3 1/2 jaar in Jeruzalem prediken en profeteren, waarna zij gedood zullen worden.
Hun lichamen zullen 3 1/2 dag op de straten van Jeruzalem liggen, waarna zij zullen opstaan uit de dood en op zullen varen naar de hemel.

Openbaring 11:6 Zij zullen de macht krijgen de hemel te sluiten, opdat er geen regen regene [ Elia], en zij hebben de macht over de wateren, om die in bloed te veranderen [ Mozes] en de aarde te slaan met allerlei plagen.  Zie in dit verband ook 1 Kon. 17:1 en Exodus 7,8,9,10,12. 

Het bouwen van de tempel is niet zonder strijd tot stand gekomen. 

Nehemia 4: 17 Zij die aan de muur bouwden, zij die de lasten droegen en zij die ze oplaadden, deden met één hand het werk, en de andere hand hield de werpspies vast. 18 De bouwers hadden elk zijn zwaard aan zijn heup gegord terwijl zij aan het bouwen waren, maar de bazuinblazer bleef bij mij.

Zo komt ook de geestelijke tempel, waarvan God de Bouwmeester is, en Yeshua de Hoeksteen, niet zonder strijd tot stand. 

Zerubbabel durfde de strijd aan, net zoals Nehemia die sprak:

"De God van de hemel, Hij zal ons doen slagen en wij, Zijn dienaren, zullen opstaan en gaan bouwen."

Nehemia 2:20