English & other languages: click here!
De Eucaliptusbomen van Alex Lev
In verband met de gedeelten in Numeri lezen we geschiedenissen die plaatsvinden op de Golan hoogte. Vandaar mijn zoektocht.
Hiernaast zien we een schilderij van de bekende Israëlische kunstschilder Alex Lev. Ik heb veel waardering voor zijn schilderijen.
Alex schrijft over dit schilderij: "Ik heb dit tafereel geschilderd op basis van mijn herinneringen aan mijn diensttijd in de Golanhoogten in Israël. Deze hellingen, de heldere lucht en de eucalyptusbomen waren elke dag bij me in het tankkorps. Voor mij werden eucalyptusbomen een deel van Israël en een deel van mijn eigen herinneringen. Ze brengen me terug naar die jaren, naar de stilte van de bergen en naar het gevoel van kracht en verbondenheid met de natuur dat ik nooit zal vergeten."
We zien dat dit dus over de Golan hoogten gaat. Nu Alex schrijft over zijn diensttijd, komt er ook nog een andere geschiedenis in mijn gedachten die met deze plek en die bomen te maken heeft. En AI heeft mijn herinnering even verduidelijkt:
- De Syrische connectie: Vóór 1967 werden deze bomen door de Syrische overheid (vaak op aanraden van de beroemde Israëlische spion Eli Cohen, zo gaat het verhaal) geplant bij militaire posten en bunkers op de Golanhoogte om de soldaten schaduw te bieden.
- Militair herkenningspunt: Voor Israëlische soldaten die er later dienden — zoals Alex Lev — werden deze specifieke, grote eucalyptusbomen daardoor iconische en soms beladen herkenningspunten in het gelaagde landschap. Ze markeerden letterlijk de plekken waar oude loopgraven en bunkers lagen.
De Golanhoogte heeft een rijke en diepe Bijbelse geschiedenis. In de Bijbel staat het gebied echter bekend onder een andere, heel bekende naam: Basan (of Bashan).
Het gebied lag in het Oude Testament ten oosten van de rivier de Jordaan en het Meer van Galilea. Hier zijn de belangrijkste Bijbelse connecties:
- De reuzen en de verovering door Mozes
In de boeken Numeri en Deuteronomium is Basan het koninkrijk van koning Og, een legendarische koning die tot de 'reuzen' (de Refaïeten) behoorde. Mozes leidde de Israëlieten vlak voor zijn dood in een strijd tegen koning Og. De Israëlieten overwonnen hem en namen het gebied in. Deze geschiedenis wordt in 17 Jaïr artikelen aangehaald of beschreven.
- Het erfdeel van Manasse en de Vrijstad
Na de verovering werd het gebied toegewezen aan de halve stam van Manasse (Deuteronomium 3:13). Een heel belangrijk detail is dat God Mozes opdroeg om in het gebied een 'vrijstad' aan te wijzen: Golan in Basan (Deuteronomium 4:43).
De oorsprong van de naam: Een vrijstad was een veilige haven waar iemand die per ongeluk een dodelijk ongeval had veroorzaakt, naartoe kon vluchten om te ontkomen aan bloedwraak. Hier zien we dus letterlijk de naam 'Golan' voor het eerst in de geschiedenis verschijnen.
- De vruchtbaarheid en de 'koeien van Basan'
In de poëtische en profetische boeken van de Bijbel (zoals de Psalmen, Jesaja en Amos) staat Basan symbool voor extreme vruchtbaarheid, weelderige natuur en rijkdom. De regio stond bekend om:
- de rijke, verwende vrouwen in Samaria die de armen onderdrukten (Amos 4:1).
- De eiken van Basan: Vaak in één adem genoemd met de ceders van de Libanon vanwege hun kracht en schoonheid.
Het vee: De profeten spreken vaak over de "stieren" of "koeien van Basan". De profeet Amos gebruikte de "koeien van Basan" overigens als een metafoor
- voor de rijke, verwende vrouwen in Samaria die de armen onderdrukten (Amos 4:1).
- Het Nieuwe Testament: Gaulanitis en Caesarea Filippi
In de tijd van Yeshua werd het gebied Gaulanitis genoemd (de Griekse vorm van Golan). Yeshua heeft zelf ook aan de voet van dit gebied gelopen. De bekende Bijbelse plaats Caesarea Filippi ligt vlakbij de bronnen van de Jordaan, onderaan de Golanhoogte. Dit is de plek waar Yeshua aan zijn discipelen vroeg: "Wie zeggen de mensen dat Ik ben?" en waar Petrus antwoordde: "U bent de Christus" (Mattheüs 16).
De Golanhoogte is dus niet alleen een modern strategisch militair gebied, maar letterlijk een landschap waar de eiken, de weides en de steden al duizenden jaren geleden werden bezongen en beschreven. Het maakt het schilderij van Alex Lev, met die historische laag in gedachten, eigenlijk nóg boeiender.
5. De naam Jaïr als titel voor onze website
De naam waarmee wij ons presenteren in de Bijbelstudie-website is ook aan de Golanhoogte gekoppeld.
In de Bijbel (onder andere in Numeri 32:41 en Deuteronomium 3:14) lees je dat Jaïr, een nakomeling van Manasse, de tentdorpen of nederzettingen in dat specifieke gebied veroverde en ze naar zichzelf noemde: Chawwot Jaïr (חַוֺּת יָאִיר = de dorpen van Jaïr). Dat staat dus vermeld in de op één na laatste bijbeltekst van parasha Matot.
In die parasha behandelen we ook het meningsverschil dat er bestond tussen de stammen Ruben en Gad, over het feit dat zij dit gebied aan de andere kant van de Jordaan gevraagd hadden. Maar Pinchas (Pinehas) werd als een deskundig scheidsrechter erbij geroepen en bevestigde de toezegging van Mozes in Deut. 3:12. De conclusie van Pinchas was: dat de Rubenieten en Gadieten zich broederlijk opstelden tegenover de andere stammen. Hij verwees naar de toezegging van Mozes in Deut.3:12
Vandaag weten wij dat de HEERE in ons midden is, omdat u deze trouwbreuk tegen de HEERE niet hebt gepleegd. Zo hebt u de Israëlieten gered uit de hand van de HEERE. Jozua 22:31
Ida