English & other languages: click here!

Spreuken 2 - Wijsheid tegenover onverstand

Dit hoofdstuk is een vervolg op hoofdstuk 1, waarin Koning Salomo zijn zoon onderwijst. Het hoofdstuk bestaat uit 22 verzen die samen een lange zin vormen, genummerd met de 22 letters van het Hebreeuwse alfabet. Het is geen acroniem, zoals we dat bij psalm 119 zien. Het betekent meer dat er met deze wijsheden van God een volheid wordt aangegeven. Die goddelijke wijsheid zal zijn zoon behoeden voor seksueel misbruik en doet dat ook bij gelovigen van vandaag. 

We zien in dit hoofdstuk ook een profetische laag. Afgoderij, hoererij in het persoonlijke vlak, voert door de geschiedenis heen naar het afgodische Babylon, waar wereldwijd gehoereerd wordt met de 'vrouw op het beest'. Maar die gemeenschap maakt dat er geen weg meer terug is. De goddelozen zullen van de aarde uitgeroeid worden en geen deel hebben aan het Koninkrijk van Yeshua, de Bron van Wijsheid & Leven.  

Luisteren: Salomo vervolgt de lessen uit hoofdstuk 1.  Hij doet hij een beroep op zijn zoon om ontvankelijk te zijn voor zijn woorden. Hij moet zijn hart daarvoor openstellen en het niet alleen maar aanhoren, maar ontvangen en koesteren!!  Ontvang mijn woorden jongen en mijn bevelen zijn kostbare schatten.  Wijsheid kan je nooit ten goede komen als het niet wordt ontvangen en gekoesterd. Drink de woorden in!  Je  zoektocht moet serieus en inspannend zijn. Wijsheid komt je niet aanwaaien.

Zoeken: Als je het zoekt als zilver.......... Het is zoals de schat, verborgen in een akker. Degene die het ontdekt doet er alles aan om die schat te bemachtigen (Mattheüs 13:44). Zet je hart erop om die schat je toe te eigenen.

Doel: De regels van wijsheid zijn er niet om te raadplegen als een situatie zich voordoet, je moet erdoor gevormd zijn zodat je direct weet wat je te doen staat. Dan ben je thuis in "de vreze des HEEREN" en dan ken je YAHWEH.

Wat God geeft

Ja, YAHWEH geeft wijsheid, kennis en inzicht, en Hij beschermt hen die in Zijn wijsheid en oprechtheid leven. Hij is een schild, dat bescherming biedt. Hij zorgt ervoor dat ze goede wegen gaan, Hij noemt die "de paden van het recht'. Zo krijgt men deel aan Zijn gerechtigheid. 
Het is heel wat dat Hij geeft. Wij zijn van nature zo gericht op stoffelijke zaken, maar wat Hij geeft gaat vooral om het geestelijke en dan komt het met de stoffelijke zaken ook wel goed. Psalm 23 spreekt daarvan: "De HEERE is mijn Herder, mij ontbreekt niets!" En die HEER en Herder is Yeshua. Maar hij is ook "de Wijsheid" in persoon (Spreuken 8:30-31) ! En 

In Spreuken 8:30-31 wordt wijsheid voorgesteld als iemand die al bij de schepping aanwezig was en vreugde vindt in de kinderen der mensen. 

De prioriteit van het Koninkrijk van God

Yeshua is niet zomaar een leraar van wijsheid; Hij ìs de wijsheid van God in persoon. Als de Goede Herder van Psalm 23 zorgt hij ervoor dat degenen die hem volgen niets tekortkomen. Deze WIJSHEID sprak in de Bergrede: "Maar zoek eerst het Koninkrijk van God en Zijn gerechtigheid, en al deze dingen (eten en kleding enz.) zullen u erbij gegeven worden." Mattheüs 6:33. De praktische toepassing van deze aansporing om eerst het Koninkrijk van God en zijn gerechtigheid te zoeken, is het logische gevolg van het begrijpen van Gods wijsheid.

Zijn identiteit verbindt het Oude Testament rechtstreeks met het Nieuwe Testament: Degene die ons leidt en beschermt, is Dezelfde die de ultieme gerechtigheid aan het kruis heeft bewerkt. Yeshua HaMashiach is de Wijsheid in persoon.

Wanneer God wordt erkend als ons Schild (vers 7) en onze Voorziener, verandert onze lijst met prioriteiten. De zorg voor materiële behoeften zoals voedsel en kleding raakt op de achtergrond, omdat het vertrouwen in de Voorziener centraal komt te staan. De belofte is dat met de juiste geestelijke gerichtheid ook in aardse behoeften zal worden voorzien. Wanneer het geestelijke voorop staat, vallen materiële zaken vanzelf op hun plaats en worden ze door God verschaft.

De Praktische Voordelen van Wijsheid 

Dit gedeelte spreekt van onderscheidingsvermogen. Wat is dit een belangrijke gave in onze tijd van verwarring en chaos; waarin we dan toch in staat worden gesteld om het goede spoor te blijven volgen en te benoemen voor onze omgeving. Weten wij het onderscheid tussen heilig en onheilig? En het verschil tussen onrein en rein? Heb je oog voor Gods sabatten? Zo niet, dan ontheilig je de Bron van Wijsheid (Ezechiël 22:26). 

Innerlijke vreugde: Wijsheid zal je hart vervullen en die kennis geeft je vreugde en rust voor je ziel. Het is een wonder en ook een heerlijke  ervaring dat God je denken heeft kunnen veranderen. Een manier van denken die je onaantastbaar maakt voor de wereld.
Bedachtzaamheid..... het betekent dat je meteen alert bent als gesprekken de kant van Babel opgaan, zodat je niet meer meegetrokken wordt in die denk- en belevingswereld. Dat is de bescherming van Gods wijsheid. Hier wordt het ook inzicht genoemd. En ja, dat weerhoudt je mee te gaan met degene die verderfelijke wijsheden van de wereld verkondigt. We blijven op rechte paden door de werking van de Heilige Geest, de bron van Licht, die haaks op de duistere wegen staat. 

We worden beschermd voor mensen die ons willen betrekken in kwade praktijken, een ander woord voor verderfelijk kwaad. Zodra we dat merken gaat er een lichtje branden, zodat we niet meegaan op die slinkse paden.

Die afwijken in hun sporen........“Spoor (magal מַעְגְּל) We zullen sporen, paden maken voor ons leven – wijsheid helpt ons om goede en nuttige ‘sporen’ of gewoonten te creëren. Dit woord verwijst naar 'karrensporen', 'wagensporen'. Zolang de aarde zacht is, drukken de wielen van de wagens de sporen in die anderen moeten volgen als de aarde eenmaal droog en hard is geworden.” Die sporen heeft God door Mozes in de Tora al laten vastleggen. Maar nieuwe generaties willen het wiel zelf uitvinden met als gevolg dat ze afwijken tot hun onheil.

Wijsheid om je te redden van de overspelige vrouw

om je te redden van de vreemde vrouw, de onbekende die met haar woorden vleit,...... Huwelijksrelaties worden dikwijls door een overspelige vrouw verstoord. Wat heeft dat al niet vaak verdriet in gezinnen gebracht. De Wijsheid van God kon Salomons zoon tegen haar beschermen. Dit zegt Salomo in het bijzonder tot zijn zoon, die gemakkelijk misleid en in de val gelokt kon worden door vleselijke verlangens uit te laten gaan boven de geestelijke roeping. In de wereld van koningen van die tijd waren huwelijken, maar ook buitenhuwelijkse escapades, vaak een middel om politieke voordelen te behalen. Vleiende woorden zijn dan het middel om het slachtoffer overstag te doen gaan.

De "vreemde vrouw" richt zich op het individu (Salomo's zoon). Haar doel is het verstoren van een persoonlijk verbond (het huwelijk) door vleiende woorden en fysieke verleiding.

In Spreuken 2:16 en Spreuken 7:21 wordt beschreven hoe de overspelige vrouw met "gladde woorden" (of vleiende lippen) het slachtoffer overhaalt. Het is manipulatie gericht op het ego en de lusten van het moment.

In Daniël 11:21, 32, 34 wordt deze tactiek expliciet gekoppeld aan de antichrist ("de verachtelijke"): "Hij zal komen...  en het koninkrijk verkrijgen door vleiende woorden."

Dezezelfde handelwijze zien we terug bij de Hoer van Babylon, die de koningen der aarde "dronken maakt" met de wijn van haar hoererij (Openbaring 17:2). De methode is hetzelfde: bedrog door verleiding in plaats van openlijke dwang (althans in eerste instantie). 

Het plaatje van de "Grote Hoer" (Babylon) uit Openbaring 18:9 heb ik erbij gezet omdat het in de eindtijd ook om naties en koningen gaat die met haar 'gehoereerd" hebben en daarom onder het oordeel vallen. Haar doel is het verstoren van het universele verbond tussen God en Abraham dat tot zegen van alle volken zal zijn.  Deze zonde van overspel, die vleselijk onder ons mensen plaatsvindt, bereikt geestelijk zijn ultieme kwaad op wereldniveau. Ook daar zijn het de vleiende woorden van de antichrist die machthebbers onder zijn invloed plaatst. Het is het kenmerkende gedrag van de komende antichrist (Daniël 11:21,22 en 34) waarmee de hoer uit het boek Openbaring samenwerkt.

In de Bijbel staat "hoererij" of "overspel" vaak symbool voor geestelijke afval (afgoderij).  Wat begint als een persoonlijke verleiding in Spreuken, mondt in Openbaring uit in een wereldwijd systeem van valse religie en macht dat de mensheid collectief van God vervreemdt. 

Salomo's levenseind een waarschuwend voorbeeld

Salomo's val kwam niet door één moment van zwakte, maar door politieke compromissen. Zijn vele huwelijken met buitenlandse prinsessen waren diplomatieke zetten om vrede en macht te consolideren. 

Deze vrouwen brachten echter hun goden mee, en "zijn vrouwen neigden zijn hart" naar afgoderij (1 Koningen 11:3-4).

De waarschuwing in Spreuken is dus profetisch voor Salomo zelf én voor de eindtijd: wie zoekt naar veiligheid in politieke allianties en wereldse wijsheid (de "vreemde vrouw"), eindigt in geestelijke hoererij. De "koningen der aarde" in Openbaring 18:3 en 9 herhalen deze fout: zij zoeken macht en winst door verbonden aan te gaan met het wereldsysteem (de Hoer), in plaats van trouw te blijven aan God. 

Allen die bij haar komen, zullen niet terugkomen en de paden van de levenden niet bereiken...... "Allen die bij haar komen" verwijst oveenkomstig Gen. 6:4 en 16:2 naar geslachtsgemeenschap, waarvoor Salomo zijn zoon waarschuwt. Net zo is het een vorm van gemeenschap bij het bekennen van de hoer op het beest. Zij bereiken de paden van de levenden niet. Ze gaan verloren. Hoe verdrietig dat Salomo, die zo mooi begon, zo eindigde. Maar hij was niet onwetend, getuige het onderwijs aan zijn zoon. Des te meer een oproep voor ons om standvastig te zijn en om God te bidden om ons vast te houden bij alle verleidingen in deze wereld.

Opdat je zult gaan op de weg van wie goed zijn......... Dit is de reden dat Salomo zijn zoon onderwijst. De reden die hij ons ook voorhoudt. Als we de paden van de rechtvaardigen in acht nemen, dan zullen we met de rechtvaardigen, degenen die zachtmoedig zijn om Gods onderwijzing van harte aan te nemen, dan zullen we met hen de vernieuwde aarde bewonen, waar Gods Koninkrijk zich zal openbaren. Wie oprecht is en blijft, zal deel hebben aan deze heerlijke toekomst. Gelukkig is hij! 

De goddelozen echter zullen van de aarde uitgeroeid worden....... wat zal het dan goed worden op de aarde! Na zoveel verachting van de WIJSHEID, zoveel leed en vervolging, zullen we kunnen instemmen met de psalmist:

Psalm 104:35 De zondaars zullen van de aarde verdwijnen, de goddelozen zullen er niet meer zijn. Loof de HEERE , mijn ziel! Halleluja!