English & other languages: click here!
Openbaring 16 - de zeven plagen
De zeven schalen van Gods toorn
Openbaring 16 beschrijft hoe zeven engelen achtereenvolgens de schalen van Gods toorn over de aarde uitgieten. Het hoofdstuk vormt een climax in de oordelen die in het boek Openbaring worden beschreven.
1. Eerste schaal – Zweren
2. Tweede schaal – De zee wordt bloed
3. Derde schaal – Rivieren en bronnen worden bloed
4. Vierde schaal – Verzengende hitte
5. Vijfde schaal – Duisternis over het rijk van het beest
6. Zesde schaal – De weg naar Armageddon
7. Zevende schaal – “Het is geschied”
Openbaring 16 toont de volledige en rechtvaardige ontplooiing van Gods oordeel over een wereld die zich hardnekkig verzet tegen Hem. Ondanks de intensiteit van de plagen weigeren de mensen zich te bekeren.
Het hoofdstuk leidt rechtstreeks naar de eindstrijd bij Armageddon en de val van Babylon.
Openbaring 16 - de zeven plagen
Openbaring 16:1-2
1. En ik hoorde een luide stem uit de tempel zeggen tegen de zeven engelen: Ga en giet de schalen van de toorn van God uit over de aarde.
2. En de eerste ging en goot zijn schaal uit over de aarde, en er kwam een kwaadaardige en schadelijke zweer bij de mensen die het merkteken van het beest hadden en die zijn beeld aanbaden.
ik hoorde een luide stem uit de tempel zeggen........ aan het einde van dit hoofdstuk horen we dat deze luide stem uit de hemel en vanaf de troon klonk Het was de stem van de God de Vader en God de Zoon. De eerste vijf schalen doen ons denken aan de plagen in Egypte.
1. De eerste engel - de eerste schaal
de eerste ging en goot zijn schaal uit over de aarde.......
De schalen die worden uitgegoten zijn de zwaarste straffen tot dan en de aarde wordt hiermee geconfronteerd in de tijd van de antichrist. Het is de straf voor de mensen die het merkteken van het beest hadden en die zijn beeld aanbaden.
Nadat de eerste schaal uitgegoten is komt er een boos en kwaadaardig gezwel onder de mensen die het merkteken van het beest dragen en zijn beeld aanbidden. God heeft hen gewaarschuwd, maar zij wilden niet luisteren. Ze hebben nu te maken met het merkteken van de toorn van God. De haat van de volken tegen God is onder invloed van de antichrist en de valse profeet tot het uiterste volgroeid. In plaats van bekering verharden de mensen zich onder de pijnen en kwellingen van de toornschalen nog meer. De gezwellen roepen herinnering op aan de zesde plaag in Egypte ten tijde van Mozes, waarbij zweren en puisten uitbraken:
Exodus 9:8-10
8. Toen zei de HEERE tegen Mozes en tegen Aäron: Neem voor uzelf uw handen vol as uit de oven, en laat Mozes die voor de ogen van de farao hemelwaarts uitstrooien.
9. Dan zal het over heel het land Egypte worden tot stof en bij de mensen en de dieren in heel Egypte zweren veroorzaken, die als puisten openbreken.
10. En zij namen as uit de oven, gingen voor de farao staan, en Mozes strooide die hemelwaarts uit. Toen ontstonden er bij de mensen en de dieren zweren, die als puisten openbraken.
Bij de plaag in Egypte werden alleen de Egyptenaren getroffen. Hier werden degenen met het merkteken, die het beest aanbaden getroffen.
In het hoofdstuk "vloek en zegen" waarschuwde Mozes het volk Israël dat als zij de HEER ontrouw zouden zijn, de Here hen zal slaan met boze zweren aan de knieën en aan de dijen, waarvan ze niet kunnen genezen (Deut. 28:35).
2. De tweede engel - de tweede schaal
Openbaring 16:3 En de tweede engel goot zijn schaal uit in de zee, en die werd bloed, als van een dode. En elk levend wezen in de zee stierf.
Als bloed niet meer door levende aderen vloeit dan gaat het stollen waarbij vocht (serum) en bloed zich scheiden. Dat is geen symbool van leven meer.
Bij het bazuinenoordeel in Openb. 8:9 stierf het derde deel van de schepselen in de zee. Het derde deel van de schepen verging. Maar bij dit oordeel ging alles wat leefde in de zee dood en de schepen vergingen allemaal.
3. De derde engel - de derde schaal
Openbaring 16:4-7
4. En de derde engel goot zijn schaal uit in de rivieren en de waterbronnen, en het water werd bloed.
5. En ik hoorde de engel van de wateren zeggen: U bent rechtvaardig, Heere, Die is en Die was en Die zal zijn, dat U dit oordeel geveld hebt.
6. Aangezien zij het bloed van de heiligen en van de profeten vergoten hebben, hebt U hun ook bloed te drinken gegeven, want zij verdienen het.
7. En ik hoorde een ander bij het altaar vandaan zeggen: Ja Heere, almachtige God! Uw oordelen zijn waarachtig en rechtvaardig.
de derde engel goot zijn schaal uit in de rivieren en de waterbronnen, en het water werd bloed........ Ook de binnenlandse, zoete wateren worden getroffen. De derde engel maakt dat ook rivieren en waterbronnen in bloed veranderen (in Openb. 8:11 werden deze wateren bitter). Er wordt bij deze plaag geen kwaadaardig gevolg voor de mensen genoemd zoals dat in de voorgaande verzen gebeurde. Toch zal er geen gezond drinkwater meer zijn. Psalm 78:44 “Hij veranderde hun Nijlwater in bloed en hun stromen, zodat zij niet konden drinken.” Bovendien zal het wassen van kleding niet mogelijk zijn. Het hele leven wordt onleefbaar. Dit is heel ernstig.
ik hoorde de engel van de wateren zeggen: U bent rechtvaardig, Heere,........ De engel die blijkbaar over de wateren is aangesteld betoont zijn instemming met Gods straffend optreden. Hij prijst Degene Die is, Die was en Die zal zijn, om Zijn rechtvaardigheid. De ongehoorzame mens heeft het bloed van de heiligen en profeten vergoten. Nu krijgen ze hun verdiende loon! Ook een andere engel bij het altaarprijst God om Zijn rechtvaardige en waarachtige oordelen.
In deze verzen herkennen we opnieuw raakvlakken in vrije vorm met de het lied van Mozes uit Deuteronomium (gezongen in Openb. 14). Bijvoorbeeld de tekst "al Zijn wegen zijn gerechtigheid" komt uit Deuteronomium 32:4 en beschrijft God als een God van trouw, zonder onrecht, die rechtvaardig en oprecht is.).
Deuteronomium 32:43 Juich, heidenen, met Zijn volk! Want Hij zal het bloed van Zijn dienaren wreken. Hij zal de wraak laten terugkomen op Zijn tegenstanders, en Zijn land en Zijn volk verzoenen! De plagen vormen dus een uitvoering van Zijn rechtspraak, waarmee hij handelt overeenkomstig Zijn rechtvaardigheid. Want waar onschuldig bloed is vergoten, zoals bij de heiligen en profeten, daar moet dit worden gewroken. De Bijbel stelt dat wraak niet door mensen mag worden uitgevoerd, maar alleen aan God is voorbehouden (Romeinen 12:19 ). Achter de vervolgers van de gelovigen staan demonen die hen hebben geïnspireerd en tot geweld hebben aangezet. God zal zich ook ‘wreken’ op déze vijanden.
Ik hoorde een ander bij het altaar vandaan zeggen:......... de engel van het altaar was al eerder in beeld. Deze was zich heel erg bewust van het roepen van de martelaren, die Johannes in Openb. 6:9 onder of aan de voet van het altaar zag. Deze engel begreep hoezeer terecht Gods oordeel was met het oog op deze mensen: Ja Heere, almachtige God! Uw oordelen zijn waarachtig en rechtvaardig.
4. De vierde engel - de vierde schaal
Openbaring 16:8-9
8. En de vierde engel goot zijn schaal uit over de zon, en haar werd macht gegeven de mensen te verzengen met vuur.
9. En de mensen werden verzengd door grote hitte. Maar zij lasterden de Naam van God, Die macht heeft over deze plagen, en zij bekeerden zich niet om Hem eer te geven.
de vierde engel goot zijn schaal uit over de zon............. evenals bij de plaag van de vierde bazuin (Openb. 8:12), gebeurt er ook bij de vierde schaal in dit hoofdstuk iets met de zon. Het verwijst opnieuw naar de plaag in Egypte, maar in het tegengestelde uiterste: de zon werd verduisterd., een verduistering die men kon voelen (Exodus 10:21-23 ). Je ziet door de geschiedenis heen een opbouw in de hevigheid van de plagen. Maar bij de schalen is toch wel het maximale bereikt.
haar werd macht gegeven de mensen te verzengen met vuur......... ook in onze tijd komt er af en toe een extreme zonnehitte. Vanuit Azië komen soms berichten dat mensen het niet kunnen verdragen en sommigen sterven. Het zijn kleine voorboden van wat er straks mondiaal gebeuren gaat. Er zijn wel ideeën naar buiten gebracht dat dit gaat om een geweldige ramp met atoombommen. Een soort zelfvernietiging. Maar dat komt vanuit de aarde en niet vanaf de zon. De mensen zullen weten dat deze oordelen van God komen, maar toch bekeren zij zich niet.
Ze begrepen de tekenen van de tijd niet. Namen niet de moeite om zich daarin te verdiepen, ondanks Yeshua's oproep om te letten op die tekenen (Mattheüs 16:3) en Lukas 12:56 ). Ze gaven ook geen gehoor aan de oproep van de engel (Openb. 14:6-7). De mensen zullen tijdens dit oordeel niet tot inkeer komen. Zij blijven het beest trouw dat zich tot hun “god” gemaakt heeft. Ze zullen, verblind en verhard, op een gruwelijke manier gaan ervaren dat ze hebben vertrouwd op een liegbeest en door een verschrikkelijke hitte verschroeid worden. De mensen werden verzengd door grote hitte.
Maar zij lasterden de Naam van God......... ze waren zozeer verhard en verbitterd dat ze niet eens meer beschaamd konden staan. Ze verzetten zich tegen God, Die macht heeft over deze plagen, ze gaan tegen Hem tekeer. Ze verketteren en vervloeken alles wat met God te maken heeft of Zijn naam draagt.
Zij bekeerden zich niet om Hem eer te geven........ Het is alleszins duidelijk dat wie vuil was nog vuiler is geworden en zonder twijfel rijp is voor het oordeel (Openb. 22:11).
5. De vijfde engel - de vijfde schaal
Openbaring 16:10-11
10. En de vijfde engel goot zijn schaal uit over de troon van het beest, en zijn koninkrijk werd verduisterd. En zij beten op hun tong van pijn.
11. En zij lasterden de God van de hemel vanwege hun pijn en vanwege hun zweren, maar zij bekeerden zich niet van hun werken.
En de vijfde engel goot zijn schaal uit over de troon van het beest.......... in tegenstelling tot de vorige plagen, raakt deze schaal niet de kosmos, zoals aarde, zon of zee. De schaal werd uitgegoten over de troon van het beest. Die troon staat volgens Openb. 2:13 in Pergamum en is in latere tijd verplaatst naar Berlijn. Sommigen vermoeden dat het over Rome gaat. Maar misschien moeten we dit niet geografisch duiden. De troon kan ook het machtsspectrum zijn, de invloed over heel de aarde. Het beest heeft zijn troon met de draak, dat is de satan, gedeeld (Openb. 13:2). Het leek erop dat met de superhoge intelligentie van het beest, dat uitblinkt in kennis en inzicht het licht weer schijnt. De voortschrijdende techniek, de economie van de multinationals verblinden de mensen voor de morele afgang van de wereldbevolking. Is dat niet herkenbaar in onze tijd?
zijn koninkrijk werd verduisterd.......... Het koninkrijk van het beest wordt echter volledig in duisternis gehuld, wat verwijst naar de negende plaag in Egypte (Exodus 10:21-23). Deze duisternis symboliseert verwarring, isolatie en de afwezigheid van Gods licht.
Zij beten op hun tong van pijn.......... Uit de beschrijving lijkt het alsof de duisternis veroorzaakt dat ze op hun tong bijten. Nu kan duisternis in extreme vorm ook koude en zelfs bevriezing veroorzaken. Men kon in Egypte de duisternis voelen.
Zij lasterden de God van de hemel vanwege hun pijn en vanwege hun zweren....... dat de zweren van de eerste schaal niet kunnen genezen, daarvoor was men in de Tora, bij het hoofdstuk van "de zegen en de vloek" al gewaarschuwd (Deut. 28:35). Ook hier is de haat naar de levende God duidelijk geworden. Ze hebben het oordeel verdiend, maar ze nemen het God kwalijk. Het eigen "ik" blijft gehandhaafd. Maar ook zij zullen hun knieën voor God moeten buigen.
6. De zesde engel - de zesde schaal
Openbaring 16:12-14
12. En de zesde engel goot zijn schaal uit over de grote rivier, de Eufraat. En haar water droogde op, zodat de weg gereedgemaakt werd voor de koningen uit de richting waar de zon opgaat.
13. En ik zag uit de bek van de draak, uit de bek van het beest en uit de mond van de valse profeet drie onreine geesten komen, als kikvorsen.
14. Dit zijn namelijk de geesten van de demonen, die tekenen doen en die uitgaan naar de koningen van de aarde en van de hele wereld, om hen te verzamelen voor de oorlog van de grote dag van de almachtige God.
Eufraat in zijn oude glorie
landschap rond Eufraat droogt op
Zo ziet de Eufraat er nu hier en daar uit
de zesde engel goot zijn schaal uit over de grote rivier, de Eufraat........ we worden nu bij de rivier de Eufraat bepaald. Deze rivier vormde, samen met zijn duo-rivier de Tigris, een grens in de Hof van Eden. De Eufraat was in de oudheid: een natuurlijke grens tussen Israël en de grote rijken in het oosten (Perzië, Babylon). Zolang de rivier vol was, kon een vijand niet zomaar binnenvallen. De rivier speelt een rol in de begin- en eindtijd van deze aardse bedeling.
haar water droogde op, zodat de weg gereedgemaakt werd voor de koningen uit de richting waar de zon opgaat....... het proces van het droogvallen van deze rivier is al in werking. Maar hier wordt ook de reden bekend gemaakt. De rivier zal geen barricade zijn in de tijd dat alle volken zullen optrekken naar Jeruzalem en dan met name de komingen met hun legers - vanuit Israël gezien - uit het oosten. Het droogleggen van rivieren is een teken van Gods almacht (Jesaja 44:27). In Jeremia 51:36 is het doen uitdrogen van Babylon's rivieren een straf.
Bijzonder is dat dit te maken heeft met het bazuinoordeel van eveneens de zesde engel, waarbij 4 engelen moesten losgemaakt worden omdat er 1/3 van de mensen zou worden gedood (Openbaring 9:13-15). De hele setting is voorbereid voor de naties die zullen optrekken naar Jeruzalem (Zacharia 12:1-3). Ook de legers uit het noorden zullen via de Eufraat in het oosten van Israël, Jeruzalem moeten bereiken. Het zal niet goed aflopen met degenen die tegen Israël strijden.
En ik zag uit de bek van de draak, uit de bek van het beest en uit de mond van de valse profeet drie onreine geesten komen.......... hier wordt de pseudo onheilige drieëenheid uitgebeeld: draak = satan; het beest = de antichrist; de valse profeet (beest uit de aarde).
Ze lanceren onreine geesten in de mystieke vorm van kikkers. Het zijn demonische geesten. Kikkers zijn onreine dieren (Leviticus 11:29-31), daarom wordt dit beeld gebruikt. Bij de tweede plaag over Egypte (Exodus 8), was dit een teken van Gods oordeel en een beproeving die overal doordrong (in huizen, bedden, ovens).
Dit symboliseert hoe deze demonische invloed de wereld zal overspoelen.
Dit zijn de geesten van de demonen, die tekenen doen en die uitgaan naar de koningen van de aarde en van de hele wereld...... De kikkers komen uit de monden van de drie demonische figuren, wat wijst op de verspreiding van leugens, propaganda en valse wonderen om de koningen van de wereld te verzamelen tegen God. De wereld wordt enthousiast gemaakt om Israël te bestrijden. Tekenen doen om de mensen te misleiden is ook
het werk van de Antichrist (2Thess. 2:9), van het tweede beest die de macht van het eerste beest voor zijn ogen uitoefent (Openb. 13:12), opdat zij het eerste beest, de antichrist zullen aanbidden. We zien deze machten in werking. Alles wordt klaargemaakt voor de oorlog tegen de God van Israël, die rondom Jeruzalem zal plaatsvinden, maar zich ook uitstrekt naar het Armageddon.
Het is de grote dag van de almachtige God!! Waarschijnlijk wordt hier met "een dag" een periode bedoeld, zoals we dat in Jesaja 27:1 en op meerdere plaatsen kunnen lezen.
Openbaring 16:15-16
15. Zie, Ik kom als een dief. Zalig hij die waakzaam is en op zijn kleren acht geeft, zodat hij niet naakt zal rondlopen en men zijn schaamte niet zal zien.
16. En hij verzamelde hen op de plaats die in het Hebreeuws Armageddon wordt genoemd.
Zie, Ik kom als een dief....... we horen hier een rechtstreekse waarschuwing uit de mond van Yeshua, die in feite ook de auteur van dit boek Openbaring is. "Pas op mensen, want Ik ben er onverwacht"! Weliswaar staat er ook in Gods Woord: "Maar u, broeders, bent niet in duisternis, zodat die dag u als een dief zou overvallen" (1 Thess. 5:4). Ook broeders kunnen hun waakzaamheid wel eens verliezen.
Tussen al die eindtijdprofetieën lezen we ineens een zaligspreking: "Zalig hij die waakzaam is en op zijn kleren acht geeft......" In het vervolg van Openbaring 19:8 lezen we hoe de bruid zich klaarmaakt voor het huwelijk met het Lam en dat gebeurt door een bruidsgewaad geweven door goede daden. Dus het acht geven op de kleding is het acht geven op de geboden en het doen van rechtvaardige daden: "want dit fijne linnen zijn de gerechtigheden van de heiligen". In Openbaring 3:5 wordt tot de gemeente van Sardis gezegd dat "wie overwint, bekleed zal worden met witte kleren en Yeshua zal zijn naam beslist niet uitwissen uit het Boek des Levens". Zonder die witte kleding zouden we naakt zijn, zonder bruiloftskleed (Matth.22:11). In Openb. 3:8 geeft Yeshua aan de gemeente van Laodicea de raad om van Hem witte kleren te kopen 'om u te bekleden en de schande van uw naaktheid te bedekken'.
En hij verzamelde hen op de plaats die in het Hebreeuws Armageddon wordt genoemd........... we zijn weer terug bij de eindtijdoorlog. Het beest verzamelt de volken om naar het strijdtoneel te komen. Toch kunnen we ook zeggen dat Yeshua dat doet. Hij heeft de regie. Deze strijd moet er komen. Het oordeel moet plaatsvinden. Hier staat als plaatsbepaling "Armageddon". We zeggen vaak HarMageddon, omdat 'Har' berg betekent. Dit woord is alleen in het Grieks geschreven en het begint niet met een H. De klinkers worden in het Hebreeuws niet geschreven, dus er zou ook kunnen staan "Ir (=stad) Megiddo". Dat lijkt logischer, temeer omdat men bij Megiddo geen 'berg' lokaliseert. Wel bij de nabij gelegen 'vlakte van Jizreël', waar de berg Gilboa is.
Ook deze vlakte was vaak een strijdtoneel. Hier doodde Jehu koningin Izebel en haar geslacht (2 Kon. 9:14 e.v.). Bij Migiddo is veel strijd geweest: de overwinning van Barak (Richteren 5:19), hier stierf de dodelijk gewonde koning Ahazia van Juda (2 Kon. 9:27), ook koning Josia van Juda werd hier gedood door farao Necho (2 Kon. 23:29). Over de plek Hadad-Rimmon in het dal Megiddo is in Zacharia 12:11 geprofeteerd dat de Israëlieten straks tot diep berouw en bekering komen als ze zien Wie ze doorstoken hebben. Dit gebied ten westen van de Jordaan zal, naast Jeruzalem, het centrum zijn van de eindstrijd voor het volk Israël.
7. De zevende engel - de zevende schaal
Openbaring 16:17-21
17. En de zevende engel goot zijn schaal uit over de lucht. En er klonk een luide stem uit de tempel in de hemel, vanaf de troon, die zei: Het is geschied.
18. En er kwamen stemmen, donderslagen en bliksemstralen. En er kwam een grote aardbeving, zo een als er niet is geweest sinds er mensen op de aarde geweest zijn: zo'n aardbeving, zo groot!
19. En de grote stad viel in drie stukken uiteen en de steden van de heidenvolken stortten in. En het grote Babylon kwam bij God in gedachtenis, en Hij gaf haar de drinkbeker met de wijn van Zijn grimmige toorn.
20. En alle eilanden zijn op de vlucht geslagen, en bergen waren er niet meer te vinden.
21. En grote hagelstenen, elk ongeveer een talentpond zwaar, vielen uit de hemel op de mensen neer. Maar de mensen lasterden God vanwege de plaag van de hagel, want de plaag van de hagel was zeer groot.
De zevende engel goot zijn schaal uit over de lucht........ ook deze schaal raakt niet rechtstreeks de aarde met wat daarop is. Deze laatste schaal wordt uitgeworpen in de lucht, de atmosfeer rond de aarde. De lucht is het terrein van de machten van de duisternis (Ef. 2:2; Openb. 9:2; Ef.6:12 SV).
er klonk een luide stem uit de tempel in de hemel, vanaf de troon........ die luide stem komt van de troon en is de stem van de God de Vader en de Zoon. Het gaat hier om de zevende, de laatste van de schalen. Daarom klinkt het: "Het is geschied". Het oordeel is definitief. God ziet vanuit het verleden in de toekomst. Zoals we het hier schrijven lijkt het iets uit het verleden. Het moet allemaal nog gebeuren. Het is goed dat we het weten, zodat ons niets vreemds overkomt.
Er kwamen stemmen, donderslagen en bliksemstralen..........bij de zevende bazuin (Openbaring 11:15) klonk er lofgezang van de engelen. Maar nu wordt het vonnis bevestigd waarmee God Zijn autoriteit laat zien. Het herinnert ons aan de verschijning van God op de Sinaï ( (Ex 19:16-19),
Er kwam een grote aardbeving, zo een als er niet is geweest sinds er mensen op de aarde geweest zijn: zo'n aardbeving, zo groot..... ! Bij het zesde zegel was er al een grote aardbeving (Openbaring 6:12), het tiende deel van Jeruzalem stortte in toen de twee getuigen gedood waren (Openb.11:13) en er was een aardbeving bij de wetgeving op de Sinaï. En welke grote aardbevingen hebben er op aarde niet plaatsgevonden. Maar deze aardbeving slaat alles. Het is de eindafrekening van dit aards bestel. Het is geschied....!!! Het is klaar...!
De grote stad viel in drie stukken uiteen en de steden van de heidenvolken stortten in....... welke grote stad? Het vervolg van dit vers is een nieuwe zin. Daar wordt Babylon genoemd als zijnde in Gods gedachten. Rome werd eerder door Petrus ook Babylon genoemd (1 Petrus 5:13).. En Jeruzalem werd genoemd: Sodom en Egypte (Openbaring 11:8). Het betekent dat de leefwijze in die stad daarmee overeenkomt.
Hij gaf haar de drinkbeker met de wijn van Zijn grimmige toorn........ Johannes ziet in zijn visioen al de ondergang van de grote stad Babel met de andere steden in haar gevolg, ze krijgen de beker van Gods grimmige toorn te drinken. Dat wat nog moet gebeuren is al bekend bij God en is al eeuwen terug geprofeteerd: Psalm 75:9; Jesaja 51:17; Jeremia 25:15, Jeremia 25:26-31. Daar zullen we in het volgende hoofdstuk verder bij bepaald worden
alle eilanden zijn op de vlucht geslagen, en bergen waren er niet meer te vinden.......... . Johannes doet zijn best om duidelijk te maken hoe heftig die aardbeving wel niet is geweest. De stad Babylon breekt in drie delen uiteen en de eilanden liggen niet meer op de bekende coördinaten. Ook de hoogten en diepten van bergen en dalen zijn onherkenbaar geworden.
grote hagelstenen, elk ongeveer een talentpond zwaar, vielen uit de hemel op de mensen neer......... onvoorstelbaar, hagelstenen van ongeveer 30 kg die uit de lucht komen vallen. Overal ellende en angst. Maar toch volgt het refrein van de gevallen wereld: de mensen lasterden God vanwege de plaag van de hagel, want de plaag van de hagel was zeer groot.
