English & other languages: click here!

Jeremia 28 - Hananja en het gebroken juk

Opnieuw tegenwerking door valse profetie! 

Dit is wel heel verwarrend! Jeremia, de profeet die al zo lang Gods boodschap aan Juda verkondigt, vindt nu een andere profeet tegenover zich, Hananja, die zegt te spreken in opdracht van de HEERE, maar die iets heel anders vertelt dan Jeremia! Wie heeft er nu gelijk?

Deze profeet, Hanánja, blijkt niet door God te zijn gestuurd. De HEERE vervloekt hem. Hanánja sterft twee maanden later.


Jeremia 28:1-4 Het gebeurde in hetzelfde jaar, aan het begin van het koningschap van Zedekia, de koning van Juda, in het vierde jaar, in de vijfde maand, dat de profeet Hananja, de zoon van Azzur, die uit Gibeon kwam, voor de ogen van de priesters en van heel het volk in het huis van de HEERE tegen mij zei: 2. Zo zegt de HEERE van de legermachten, de God van Israël: Ik zal het juk van de koning van Babel breken! 3. Binnen twee volle jaren breng Ik alle voorwerpen van het huis van de HEERE naar deze plaats terug, die Nebukadnezar, de koning van Babel, uit deze plaats heeft meegenomen en naar Babel heeft gebracht. 4. Ook breng Ik Jechonia, de zoon van Jojakim, de koning van Juda, en alle ballingen van Juda die in Babel zijn gekomen, naar deze plaats terug, spreekt de HEERE, want Ik breek het juk van de koning van Babel.


aan het begin van het koningschap van Zedekia....... het was hetzelfde jaar als het voorgaande hoofdstuk dat twee profeten elkaar ontmoetten in de tempel, ieder als woordvoerder van YHWH, maar met tegenovergestelde profetieën.

de profeet Hananja, de zoon van Azzur, die uit Gibeon kwam...... Het was de profeet Hananja die Jeremia tegenkwam in de tempelhof. De man had een mooie naam, die betekent: "God is genadig geweest". Hij kwam uit Gibeon, dat één van de Levietensteden was. (Jozua 21:17)  Hananja kan, net zo als Jeremia, een priester zijn geweest. Hij had gehoord wat Jeremia had geprofeteerd over het "juk van Babel" waaronder Juda zou moeten buigen. 

Hij zei voor de ogen van de priesters en het hele volk tegen Jeremia....... 

Zo zegt de HEERE van de legermachten, de God van Israël: Ik zal het juk van de koning van Babel breken!

Binnen twee volle jaren breng Ik alle voorwerpen van het huis van de HEERE naar deze plaats terug, die Nebukadnezar, de koning van Babel, uit deze plaats heeft meegenomen en naar Babel heeft gebracht.

Ook breng Ik Jechonia, de zoon van Jojakim, de koning van Juda, en alle ballingen van Juda die in Babel zijn gekomen, naar deze plaats terug, spreekt de HEERE, want Ik breek het juk van de koning van Babel.

Ik zal het juk van de koning van Babel breken!....... Je leest het goed, de profeet sprak, net als Jeremia in de naam van YHWH de God der legermachten!  Jeremia had gezegd dat ze onder het juk van de koning van Babel zouden komen; Hananja zei dat de HEER het juk ging breken.

Binnen twee volle jaren breng Ik alle voorwerpen van het huis van de HEERE naar deze plaats terug..... Binnen twee jaar zal YHWH alle gebruikvoorwerpen van de tempel uit Babel terugbrengen, zegt Hananja. De voorwerpen waren weggevoerd tijdens de eerste ballingschap, in 597 voor Christus.

Ook breng Ik Jechonia, en alle ballingen van Juda, naar deze plaats terug,.......  Ook de weggevoerde koning Jechonia (Jojachin) zal volgens Hananja, samen met anderen uit Juda, weer terugkeren uit Babel, Jeremia had eerder geprofeteerd dat deze koning niet zou terugkomen in het land. (Jeremia 22:24-26)

Zo'n gedurfde profetie moet de toehoorders als muziek in de oren hebben geklonken. Iedereen wil toch dat het goed gaat? Ja, maar vraagt men zich ook af wat de waarheid is? Wat uiteindelijk tot je vrede dient? Heb je God lief om ook het slechte nieuws van Hem te willen ontvangen als dat tot je heil nodig is?


Jeremia 28:5-6 Toen zei de profeet Jeremia tegen de profeet Hananja voor de ogen van de priesters en voor de ogen van heel het volk, die in het huis van de HEERE stonden 6. – toen zei de profeet Jeremia: Amen, zo doe de HEERE! Moge de HEERE de woorden die u geprofeteerd hebt, bevestigen door de voorwerpen van het huis van de HEERE en door alle ballingen uit Babel terug te brengen naar deze plaats.


toen zei de profeet Jeremia: Jeremia reageert wel op een heel bijzondere manier. Hij blijft heel rustig en zegt zelfs "Amen!" op de uitspraak van Hananja. Maar..... hij heeft ongetwijfeld enige spot in zijn stem doen doorklinken. Hananja had hem openlijk tegengesproken en Jeremia in wezen een valse profeet genoemd; daarom reageerde Jeremia publiekelijk.

Amen, zo doe de HEERE!...... hij begon door met Hananja in te stemmen dat het mooi zou zijn als het waar was. Als de vaten van het huis van de HEER en de verbannen gevangenen terug zouden komen, zou Jeremia blij zijn. Hij zou blij zijn als hij ongelijk had. Maar hij weet beter. Zo zal het níet gaan. Wij zouden dan ook zoiets zeggen als "ik hoop dat je gelijk hebt", waardoor de ander voelt dat je er anders tegenaan kijkt.


Jeremia 28:7-9 Maar luister toch naar dit woord, dat ik spreek ten aanhoren van u en ten aanhoren van heel het volk: 8. De profeten die vóór mij en vóór u vanouds geweest zijn, die hebben tegen vele landen en tegen grote koninkrijken geprofeteerd van oorlog, van onheil en van pest. 9. Maar van de profeet die profeteert van vrede, als het woord van die profeet uitkomt, van die profeet zal erkend worden dat de HEERE hem in waarheid heeft gezonden.


De profeten die vóór mij en vóór u vanouds geweest zijn....... Jeremia wijst erop dat alle profeten vóór hem het oordeel hebben verkondigd. Profeten treden meestal pas op als de koningen en andere leiders een weg gaan buiten God om. Dat zien we bij profeten als Joël, Amos, Hosea, Micha, Zefanja, Nahum, Habakuk en anderen; die allemaal de zonden benoemden en bij volharding daarover het oordeel aankondigden. Er is wel de belofte van heil en zegen voor het volk, maar alleen als het zich bekeert en bij God terugkomt. ‘Gods gericht over de zonde’ was hèt thema van alle echte profeten  

de profeet die profeteert van vrede.....  Als Hananja alleen vrede wil verkondigen, dan zal in de toekomst moeten blijken of YHWH hem ‘in waarheid’ heeft gezonden als profeet (Deut. 18:21-22). Hiermee geeft Jeremia aan dat hij Hananja niet vertrouwt en niet gelooft dat deze is gezonden door YHWH. Jeremia ontkende niet dat Gods boodschappers soms een woord van vrede brengen. Hij zei eenvoudig dat zo'n woord moet worden geloofd als het ook daadwerkelijk in vervulling gaat. Hananja's profetie zou binnen twee volle jaren in vervulling moeten gaan.

Hananja had de tegenaanval van Jeremia begrepen. Hij zou het er niet bij laten zitten. Die man liep nog steeds rond met dat juk op zijn nek........ toen kreeg hij een ingeving.....uit een verkeerde bron....


Jeremia 28:10-11 Toen nam de profeet Hananja het juk van de nek van de profeet Jeremia af en brak het. 11. En Hananja zei voor de ogen van heel het volk: Zo zegt de HEERE: Zo zal Ik binnen twee volle jaren het juk van Nebukadnezar, de koning van Babel, van de nek van alle volken breken. En de profeet Jeremia ging zijns weegs.


De profeet Hananja nam het juk van de nek van de profeet Jeremia af en brak het...... hij had blijkbaar nog bovennatuurlijke kracht ook om zo'n juk met blote handen stuk te breken. Iemand die kwaad is kan erg sterk worden. Dit maakte ongetwijfeld veel indruk op het publiek. 

Zo zal Ik binnen twee volle jaren het juk van Nebukadnezar verbreken...... ook dit herhaalde Hananja in de Naam van YHWH.  Het lijkt erop dat hij zelf er vast in geloofde dat het waar was wat hij zei. Zo zie je dat je zomaar niet iemand kunt vertrouwen. Satan doet zich immers voor als een engel van het licht. (2 Kor. 11:14)  Hoeveel 'profeten' in onze tijd verkondigen niet dat we "het juk van de grote verdrukking'  niet hoeven te ondergaan! Dat gebeurt door de laatste wereldmacht, uitgebeeld in het beeld waarvan Nebukadnezar droomde. (Daniël 2) en waarvan Babel de eerste onderdrukkende macht was.  

Babel is ook in de eindtijd de onderdrukkende macht. Openbaring 17:1-2 gaat over het systeem Babel. Een voor de wereld verborgen systeem dat alle wereldheerschappijen inspireert. We hebben er aan meegewerkt dat dit tot stand kwam. En nu komt de straf. Net zo als Jeruzalem en Juda. 
En de profeet Jeremia ging zijns weegs...... 
Rustig gaat Jeremia heen. Jeremia zal met een verdrietig, teleurgesteld gevoel zijn weg hebben vervolgd. Zo lijkt het wel eens, alsof alles mislukt en tegenloopt. Maar Jeremia zal in geloof ook wel vaker ervaren hebben dat dit niet het eind van alle tegenspraak is. Hij heeft geen antwoord van zichzelf. Hij wacht Gòds antwoord af.   Zo'n situatie wordt door Paulus heel treffend omschreven:

2 Korinthe 4:8-10 Wij worden in alles verdrukt, maar niet in het nauw gebracht; wij zijn in twijfel, maar niet vertwijfeld; 9. wij worden vervolgd, maar niet verlaten; neergeworpen, maar niet te gronde gericht. 10. Wij dragen altijd het sterven van de Heere Jezus in het lichaam mee, opdat ook het leven van Jezus in ons lichaam openbaar wordt.


Jeremia 28:12-14 Toen kwam het woord van de HEERE tot Jeremia, nadat de profeet Hananja het juk van de nek van de profeet Jeremia had gebroken: 13. Ga tegen Hananja zeggen: Zo zegt de HEERE: Jukken van hout hebt u gebroken, nu zult u in plaats daarvan jukken van ijzer maken. 14. Want zo zegt de HEERE van de legermachten, de God van Israël: Ik heb een juk van ijzer gelegd op de nek van al deze volken, om Nebukadnezar, de koning van Babel te dienen, en zij zullen hem dienen, ja, Ik heb hem ook de dieren van het veld gegeven.


Jukken van hout hebt u gebroken, nu zult u in plaats daarvan jukken van ijzer maken....... Jeremia krijgt enige tijd later van de HEERE een boodschap voor Hananja:  Het juk van Babel zal niet worden gebroken, maar het zal juist veel erger worden. Een houten juk heeft Hananja gebroken, maar in plaats daarvan zal er een ijzeren juk komen.

Ik heb een juk van ijzer gelegd op de nek van al deze volken...... Zo'n juk kan niet worden gebroken. Het juk dat YHWH alle volken oplegt, is onverbreekbaar. Alle volken zullen Nebukadnezar dienen

De jukken van ijzer kunnen worden opgevat als Gods strengere discipline op Zijn volk. Als we ons verzetten tegen Gods zachtere discipline – jukken van hout – kunnen we veel onaangenamere jukken van ijzer verwachten. Het is nog veel beter om het lichte juk van Yeshua op je te nemen (Mattheüs 11:28-30).


Jeremia 28:16-17 Toen zei de profeet Jeremia tegen de profeet Hananja: Luister toch, Hananja, de HEERE heeft u niet gezonden. Ú echter hebt dit volk op leugen doen vertrouwen. 16. Daarom, zo zegt de HEERE, zie, Ik ga u wegwerpen van de aardbodem. Dit jaar sterft u, omdat u hebt opgeroepen afvallig te worden van de HEERE. 17. En de profeet Hananja stierf in datzelfde jaar, in de zevende maand.


Luister toch, Hananja, de HEERE heeft u niet gezonden, Ú echter hebt dit volk op leugen doen vertrouwen..........De woorden van YHWH zorgen ervoor dat Jeremia vrijmoedig kan zeggen dat Hananja niet door God is gezonden. De valse profeet heeft ervoor gezorgd dat het volk op leugens vertrouwt.

op een leugen doen vertrouwen - een leugen die ze wilden geloven, omdat het een veel positievere boodschap was dan die van Jeremia.

Ik ga u wegwerpen van de aardbodem........ De HEERE werpt Hananja weg. De valse profeet heeft opgeroepen afvallig te worden van de HEERE.
Dit jaar sterft u........Hij sterft in de zevende maand, terwijl zijn ontmoeting met Jeremia in de vijfde maand was (Jeremia 28:1). Twee maanden na Jeremia’s aankondiging sterft hij. Twee maanden is niet lang, maar het is genoeg tijd om zich te bekeren. Het volk kan nu zien dat de profetie van Jeremia uitkomt en dat hij een betrouwbare profeet is, door wie YHWH spreekt. Jeremia is de ware profeet van God-laat dat duidelijk zijn!